6 yaş Psikolojisi

Genellikle hemcinsleriyle oyun oynamayı sever. Daha önceki yılların aksine karşı cinsle de uyumlu şekilde vakit geçirebilir. Kızlar erkekleri daha sakin oyunlara; erkekler ise kızları hareketli oyunlara sevk eder.

Ama her türlü birbirlerine ayak uydurabilirler. Karşı cinsin zenginliklerinden faydalanmaya başlarlar. Bazen de saklambaç, kör ebe gibi oyunlarla birlikte hareket etmenin tadını yaşarlar. 

Aileden bağımsız hareket etmeyi çok severler. Ne kadar bağımsızlaşırlarsa o kadar kendilerini öz güvenli hissederler. Baskıcı ya da kontrolcü ebeveynler, bu dönemde de çocuklarıyla iş birliği yapmakta zorlanırlar. 6 yaş çocukları baskılar karşısında daha da inat ederek başkaldırırlar.

Bu çekişme halinden güç kazanırlar. İstediklerini yapabilmek için bir çok yolu denerler. Sonuç olarak; kontrol edilmeye çalışılan çocuklar çoğunlukla kontrolden çıkarlar…        

Bu yaştaki erkek çocuklar; kendilerini ispat etmek, güçleriyle dikkat çekmek isterler. Tehlikeli hareketler yaparak, oradan oraya atlayarak ‘ben de buradayım’ mesajını vermeye çalışırlar etrafa. Çevrelerindeki kişiler yaptıklarına şaşırıyor, gülüyor, heyecan yaşıyorsa; daha da ileriye gidebilirler.

6 yaşındaki kız çocukları ise; erkeklere kıyasla daha sakinleşmiş olurlar. İltifat almak, beğenilmek, takdir edilmek, sevecen cümlelere muhatap olmak isterler. Kıyafetleriyle, saçlarıyla dikkat çekmeye çalışırlar. Erkeklerin aşırı hareketli hali onları zaman zaman tedirgin etse de karşı cinsle oynamaktan keyif alırlar. 

Kendini ispat etme isteği bu yaşlarda iyice kendini gösterir. Erkek çocuklarda ispat çabası daha yüksek olur. Aslında çocuk; kendi gücünü karşı tarafın tepkilerinden yola çıkarak anlamaya, kabul etmeye çalışıyordur. Kız çocukları ise çoğunlukla kullandığı objeler, kıyafetler, dış görünüşleri üzerinden kendilerini ispat etmeye-/dikkat çekmeye çalışırlar. 

Dil gelişimleri anaokulundaki eğitimle birlikle iyice güçlenir. Bu durum onların işine yarar, hayatlarını kolaylaştırır. Duygularını tanımlayabilir, istemedikleri durumlar hakkında tepkisel davranabilirler. Başkalarına herhangi bir olumsuzluk geldiğinde tüm ayrıntılarıyla bunu ebeveynlerine aktarabilirler. 

Güçlenen iletişim kanallarıyla birlikte ikna kabiliyetleri de artar. ‘Sadece benim dediğim olsun’ değil; iş birliğine de açıktırlar. Gerekli şart ve durumlarda anne-babasından ayrı kalabilirler. Yalnız bu süreç 6 günü geçmemelidir. 

Başarılı olmayı önemsedikleri bir dönemdir. Okulda ya da bazı derslerde yeterince başarılı değilse bile; bunu ona hissettirmek doğru değildir. Anne-babanın yapamadıklarına değil de yapabildiklerine odaklanması ve bu şekilde de çocuğa aktarması önemlidir. Aksi halde; bu yaştaki bir çocuk, kendini yetersiz hissetmeye, ‘yapamıyorum, başaramıyorum’ demeye meyillidir. 

6 yaş çocuk psikolojisi hakkında bilinmesi gerekenler 

• 6 yaşla birlikte çocuklar tamamen sosyal bir varlık haline gelirler. Arkadaşlarını çok önemserler. Sevgisini gösterirken; sevildiğini, sahiplenildiğini de hissetmek isterler. Eğer arkadaşı tarafından itiliyorsa ya da umursanmıyorsa bunu çok içerleyebilirler. 

• Arkadaşlarıyla eşyalarını paylaşmaya gönüllü oldukları bir dönemdir. Fakat bu konuda dışarıdan yönlendirilmekten hoşlanmaz, kendi kararlarını kendileri vermek isterler. Eğer ebeveyn bu konuda söylemleriyle baskı yapıyorsa; çocuk iktidar mücadelesine girer ve hiçbir şeyini paylaşmaz.

• Genellikle hemcinsleriyle oyun oynamayı severler. Ama karşı cinsle de uyumlu şekilde vakit geçirebilirler. Kızlar erkekleri daha sakin oyunlara; erkekler ise kızları hareketli oyunlara sevk ederler. Bazen de saklambaç, kör ebe gibi oyunlarla birlikte hareket etmenin tadını hissederler. 

• Aileden bağımsız hareket etmeyi severler. Baskıcı ya da kontrolcü ebeveynler, bu dönemde de zorlanırlar. 6 yaş çocukları baskılar karşısında daha da inat ederek başkaldırmaya müsaittir. Çünkü bu çekişme halinden güç kazanırlar. 

• Bu yaştaki erkek çocuklar; kendilerini ispat etmek, güçleriyle dikkat çekmek isterler. Tehlikeli hareketler yaparak ‘ben de buradayım’ mesajını vermeye çalışırlar. Çevrelerindeki kişiler yaptıklarına şaşırıyor, gülüyor, onu uyarıyor, ‘yapma’ diye ikna etmeye çalışıyor,  heyecan yaşıyorsa; daha da ileriye gidebilirler. Kol, bacak kırıkları, kafa travmaları çoğu zaman böyle inatlaşmalar neticesinde gerçekleşir. 

• 6 yaşındaki kız çocukları ise; erkeklere kıyasla daha sakindirler. İltifat almak, beğenilmek, takdir edilmek, sevecen cümlelere muhatap olmak, önemsenmek, dinlenmek isterler. Kıyafetleriyle, saçlarıyla dikkat çekmeye çalışırlar. Kıyafet tarzlarıyla etraflarındaki yetişkinleri taklit etmeye çalışırlar. 

• Erkek çocuklarda ispat çabası daha yüksek olur. Aslında çocuk; kendi gücünü karşı tarafın tepkilerinden yola çıkarak anlamaya, kabul etmeye çalışıyordur. 

• Kız çocukları ise; çoğunlukla kullandığı objeler, kıyafetler, dış görünüşleri üzerinden kendilerini ispat etmeye-/dikkat çekmeye çalışırlar.  

• Dil gelişimleri anaokulundaki eğitimle birlikle iyice güçlenir. Duygularını tanımlayabilir, istemedikleri durumlar hakkında tepkisel davranabilirler. Başkalarına herhangi bir olumsuzluk geldiğinde tüm ayrıntılarıyla bunu ebeveynlerine aktarabilirler. Yalnız bunun için çocuğun üzerinde baskı hissetmemesi önemlidir. 

• Güçlenen iletişim kanallarıyla birlikte ikna kabiliyetleri de artar. İşbirliğine de açıktırlar. 

• Gerekli şart ve durumlarda anne-babasından ayrı kalabilirler. Yalnız bu süreç 6 günü geçmemelidir. Çocuk anne-babasının nerede olduğunu, ne zaman geleceğini ve istediği zaman iletişim kurabileceğini bilmelidir. Ebeveynler yokken kalacağı yer çocuğun kendini güvende hissettiği, sevildiğini bildiği bir yer olmalıdır. 

• 6 yaş çocukların başarılı olmayı önemsedikleri bir dönemdir. Okulda ya da bazı derslerde yeterince başarılı değilse bile; bunu ona hissettirmek, başka çocuklarla karşılaştırma yapmak doğru değildir. Anne-baba çocuğun yapamadıklarına değil; yapabildiklerine odaklanması ve bu şekilde de çocuğa aktarması önemlidir. Aksi halde çocuk kendini yetersiz hissetmeye, ‘yapamıyorum, başaramıyorum’ demeye 6 yaş döneminde meyillidir.